Kapadokya'yı Vadilerden Okumak: Klasik Rotanın Dışında Yürüyüşler

Kapadokya denince akla gelen ilk görüntü genellikle gökyüzüdür: gün doğumunda yükselen balonlar ve onları izleyen kalabalık bir seyir terası. Bu görüntü gerçek ve etkileyicidir; ama bölgenin asıl karakteri yukarıdan değil, aşağıdan, vadilerin içinden okunur. Kayaya oyulmuş kiliseler, eski güvercinlikler, bahçeler ve dar geçitler, ancak yürüyerek bir araya gelen bir hikâye anlatır.

Bir vadinin nasıl oluştuğunu bilmek

Kapadokya’nın vadileri, çok eski volkanik püskürmelerle biriken tüf katmanlarının rüzgâr, yağmur ve akarsular tarafından aşındırılmasıyla oluştu. Tüf yumuşak bir kayadır; bu yüzden hem kolay aşınır hem de kolay oyulur. Vadilerde yürürken göreceğiniz iki şey, bu iki özelliğin sonucudur: doğanın yonttuğu biçimler ve insanların kayaya açtığı mekânlar. Bu bilgiyle yürümek, manzarayı bir fotoğraf arka planı olmaktan çıkarıp okunabilir bir metne dönüştürür.

Göreme çevresindeki vadiler

Göreme, Çavuşin ve Ortahisar arasındaki bölge, birbirine bağlanan vadilerle kısa ve uzun yürüyüşler kurmaya uygundur.

• Güllüdere ve Kızılçukur: Gün batımında kayaların aldığı pembe ve kızıl tonlarla bilinen bu vadiler, içlerinde kayaya oyulmuş küçük kiliseler barındırır. Birbirine bağlandıkları için tek bir rota içinde yürünebilirler.
• Güvercinlik Vadisi: Göreme ile Uçhisar arasında uzanan vadinin adı, kaya yüzeylerine oyulmuş güvercinliklerden gelir. Bu güvercinlikler, yüzyıllar boyunca bağ ve bahçeler için gübre elde etmek amacıyla kullanıldı; yani vadinin kendisi, bölgenin tarım tarihinin bir parçasıdır.
• Zemi Vadisi: Görece daha sakin kalan bu vadi, kalabalıktan uzak bir yürüyüş isteyenler için iyi bir seçenektir.

Ihlara: bir kanyonun içinde yürümek

Aksaray sınırları içindeki Ihlara Vadisi, Kapadokya’nın diğer vadilerinden farklı bir deneyim sunar. Melendiz Çayı’nın açtığı derin bir kanyonun tabanında, suyun kıyısı boyunca yürünür. Kanyon duvarlarına oyulmuş kiliseler, yürüyüşe bir müze gezisi niteliği katar. Göreme’den ulaşım biraz zaman aldığı için, Ihlara’yı yarım değil tam bir güne yaymak daha keyifli olur.

Rota kurarken dikkat edilecekler

• Patikalar her zaman işaretli değildir. Bazı vadilerde yollar ayrılır ya da bahçelerin içinden geçer. Çevrimdışı çalışan bir harita uygulaması ve telefonunuzda yeterli şarj, basit ama önemli bir önlemdir.
• Özel mülke saygı gösterin. Vadilerdeki bahçelerin ve bağların bir kısmı hâlâ işlenmektedir. Ürünlere dokunmamak ve çitlerin içine girmemek gerekir.
• Kayalara tırmanmayın. Tüf kolay aşınır; hem sizin güvenliğiniz hem de yapıların korunması açısından kayaların üzerine çıkmaktan kaçının.
• Su ve güneş. Vadilerin bir kısmında gölge azdır. Özellikle sıcak aylarda yanınıza yeterince su almak ve öğle saatlerinden kaçınmak gerekir.

Balonları başka bir yerden izlemek

Sabahın erken saatlerinde bir vadinin içinde yürürken balonların başınızın üzerinden geçmesini izlemek, seyir terasından bakmaktan bambaşka bir deneyimdir. Kalabalık yoktur; yalnızca brülörlerin sesi ve kayaların üzerinde yavaşça kayan gölgeler vardır. Bu, Kapadokya’nın iki yüzünü aynı anda görmenin belki de en sade yoludur.

Kapadokya’yı başka bir destinasyonla birleştirmek isteyenler için Kapadokya–Salda Rotası rehberimiz bir fikir verebilir. Bölgenin kayaya oyulmuş yaşam alanlarının hikâyesini ise Kayanın İçinde Bir Oda yazımızda anlattık.